سفارت جمهوری اسلامی ایران در اوکراین - کی یف

  " مقاله تحریمهای ایران، انگیزه ای برای توسعه" توسط  آقای ایگور اسلیسارنکو خبرنگار اعزامی از اوکراین به کشورمان در روزنامه دن به عنوان یکی از روزنامه های پرشمارگان اوکراین چاپ شده است. این مقاله نگاهی دارد به اشتباهات غرب در تعاملات خود با ایران، از جمله تحمیل تحریمهای از قبل شکست خورده علیه  ایران. همچنین در این مقاله نسبت به عدم توجه اوکراین به منافع ملی خود در قبال ایران و تاثیر پذیری از فشارهای برخی از کشورها وخصوصا رژیم صهیونیستی انتقاد شده است.

رئیس جمهوری اسلامی ایران محمود احمدی نژاد لایحه بودجه سال آینده را (سال آینده در ایران 21 مارس شروع می شود) جهت تصویب به مجلس تقدیم کرد. رقم بودجه سال آینده ایران 539 میلیارد دلار یعنی هفت برابر بیشتر از بودجه اوکرائین است. رئیس جمهور همچنین تاکید کرد که این بودجه باید نابرابری اقتصادی و اجتماعی در جامعه ایران را بر طرف کند و زمینه های تسریع در روند توسعه ایران را فراهم نماید. شرکت های دولتی  بخش عمده این بودجه (352 میلیارد دلار) را دریافت خواهند کرد و درآمد ها از  صادرات نفت و گاز نیز در بودجه حایز اهمیت می باشند.

همه چیز عادی است اما در عین حال نباید فراموش کنیم که در حال حاضر ایران تحت تحریم های سنگین از طرف اتحادیه اروپا، شورای امنیت سازمان ملل متحد و ایالات متحده آمریکا می باشد. به عنوان مثال، اتحادیه اروپا تمام سرمایه گزاری ها در صنایع نفت و گاز ایران را منجمد نموده و فروش فن آوری های صنعتی و تجهیزات و ارائه خدمات تخصصی به ایران را ممنوع کرده است. فعالیت بانک های جمهوری اسلامی ایران در خاک اتحادیه اروپا نیز ممنوع شده و بانک های اروپایی حق ندارند بیشتر از مبلغ 35 هزار یورو به ایران حواله کنند (آن هم صرفا برای اشخاص حقیقی). شرکت های ایرانی که در بخش ارایه خدمات حمل و نقلی فعالیت دارند از اجازه ورود به آب های ساحلی کشورهای اتحادیه اروپا محروم مانده اند.

باید گفت که این محرومیت ها همان تحریماتی به شمار می آیند که به قول وزیر امور خارجه آمریکا می بایست جمهوری اسلامی ایران را "فلج" سازند. در پاسخ به چنین اظهاراتی، مسئولین دولتی جمهوری اسلامی ایران معتقد هستند که وضع کردن چنین تحریماتی صرفا به ضرر خود تحریم کنندگان بوده است است. آقای مشایی رئیس دفتر رئیس جمهور ایران در این مورد اظهار داشت: " خود کشورهای غربی به دلیل وضع تحریمات در حدود 150 – 200 هزار شغل را از دست دادند". رئیس جمهوری اسلامی ایران هم اعلام کرد: "وضع کردن تحریمات علیه  ایران به ما یاد داده تا صرفا روی منابع و امکانات خود کشور حساب کنیم". به گفته آقای محمود احمدی نژاد، شرکت های اروپایی حتی در چنین شرایط به ظاهر سختگیرانه ای بازهم به دنبال یافتن راه هایی برای عبور از این تحریمات هستند تا با همکاران ایرانی خود معاملات بسیار سودمندی را انجام دهند.

به نظر می رسد منتقدین ایران و تحریم کنندگان علاوه بر بحث های مبتذل و بی اساس خود پیرامون "بلندپروازی های هسته ای ایران" دیگر نمی توانند چیز جدیدی را علیه ایران اختراع و بزرگ نمایی کنند. رئیس آژانس بین المللی انرژی هسته ای یوکیا آمانو دست به خلاقیت عجیبی می زند و یک روز اعلام می کند که آژانس هیچ وقت ادعا نداشته که ایران در صدد دستیابی به سلاح هسته ای بوده و چند روز از همکاری ناکافی جمهوری اسلامی ایران با آژانس شکایت می کند.

سرگی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه که در ماه ژوئن سال قبل در شورای امنیت به وضع تحریمات علیه ایران رای مثبت داده بود، با گذشت زمان اندک، دو بار اعلام کرده است که روسیه مخالف تمدید کردن تحریمات علیه ایران است. به نظر می رسد  دلیل چنین تجدید نظری از طرف روسیه عذاب وجدان روسیه به خاطر رفتار خیانت آمیز نسبت به دولت جمهوری اسلامی ایران نیست (به عنوان مثال روسیه از تحویل دادن سیستم های دفاع  ضدهوایی که مبالغ آن را هم دریافت کرده بود، صرف نظر کرد) بلکه  افزایش روزافزون نفوذ جمهوری اسلامی در منطقه و آن هم در کنار مرزهای روسیه می باشد. هئیت مجلس جمهوری اسلامی ایران که یک ماه قبل برای دیدار رسمی خود به مسکو سفر کرده بود راه های ممکن همکاری مشترک بین دو کشور  برای مقامات دولتی فدراسیون روسیه را به خوبی مشخص کرد. رئیس این هئیت مهدی ثنایی گفت: "ما تاکید کردیم که روسیه می تواند در افزایش حضور خود در منطقه خاور نزدیک روی کمک جمهوری اسلامی ایران حساب کند و روسیه به نوبه خود می تواند از ایران در افزایش حضور در منطقه قفقاز و همچنین در سازمان همکاری شانگهای پشتیبانی کند". حجم مبادلات تجاری بین روسیه و ایران نیز برای روسیه نکته بسیار مهمی است و ایران خواستار افزایش مبادلات تجاری خود با روسیه از 4 به 10 میلیارد دلار شده است.

نکته جالب این است که حتی رئیس جمهور گرجستان که در تمام دنیا به عنوان طرفدار سرسخت آمریکا و غرب شناخته شده است دو سال است که به همکاری نزدیک کشور خود با جمهوری اسلامی ایران علاقمند می باشد. نتیجه چنین همکاری های  نزدیکی برای گرجستان سرازیر شدن گردشگران و سرمایه های ایرانی به این کشور شده و به منظور تقویت این روند، مقامات دولتی دو کشور در باره لغو رژیم روادید هم اعلام آمادگی کرده اند. ناگفته نماند که اکثر قریب به اتفاق کشور های شوروی سابق  از جمهوری اسلامی ایران  به عنوان یکی از بهترین همسایگان و همکاران خود نام می برند و از حق مسلم این کشور مبنی بر استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای پشتیبانی می کنند (به عنوان مثال چندی پیش رئیس جمهور ترکمنستان در باره این اعلام نظر کرد).

چند روز پیش یک سایت روسی زبان اسرائیل "ایز روس"  از کنستانتین گریشنکو وزیر امور خارجه اوکرائین پرسید که آیا کی یف  "تهدید ایرانی" برای سایر کشورها را قبول دارد یا خیر؟ وزیر امور خارجه اوکراین در پاسخ به این سوال اظهار داشت: "اوکرائین مدافع  رعایت قوانین عدم گسترش سلاح هسته ای توسط تمام ارکان حقوق بین المللی می باشد. اوکرائین داوطلبانه از سلاح های هسته ای خود صرف نظر کرد و امیدوار هستیم که سایر کشورها نیز چنین اقداماتی را به عمل آورند". منظور وزیر امور خارجه اوکرائین چه کشوری بود؟ جهت اطلاعات عمومی باید گفت که ایران امضا کننده توافقنامه در باره عدم گسترش سلاح هسته ای می باشد و این در حالیست که اسرائیل از امضا کردن این توافقنامه به طور قطع صرف نظر کرده است. ایران به نوبه خود اعلام می کند که در صدد ساخت سلاح هسته ای نیست و آن را "شیطانی" می داند.

در ضمن،  نیروگاه هسته ای بوشهر به زودی راه اندازی می شود که برای اوکرائین به عنوان تذکری محسوب می شود که چگونه اوکراین در سال 1999 با وعده های انجام سرمایه گذاری های چند میلیاردی از طرف آمریکا در شهرستان خارکوف در ازای صرف نظر کردن اوکرائین از انعقاد قرارداد با ایران فریفته شد. با گذشت زمان یک مقام بلند پایه دولت اسرائیل (با ریشه های اوکرائینی ) ناتان شارانسکی اعتراف کرد که در صرف نظر کردن لئونید کوچما رئیس جمهور وقت اوکرائین از انعقاد چنین قرارداد نقش مهمی داشته و حتی بابت اینکه آمریکا به وعده های خود عمل نکرد و اوکراین را با دست های خالی تنها گذاشت ابراز تاسف کرده است. بعد از این فریفته شدن بعضی از مقامات دولتی اوکرائین و از جمله آناتولی کیناخ علنا اعلام کردند که در "گناه بوشهری" (یعنی تاسیس نیروگاه هسته ای در بوشهر) هیچ گونه مشارکتی نخواهند داشت.

 حکومت "نارنجی" اوکرائین نیز بی گناه نبوده است.  نخست وزیر وقت اوکراین یولیا تیموشنکو نیز که زمانی قصد تاسیسی خط لوله انتقال گاز از ایران به اوکراین را داشت، در سفر خود به تل آویو و به منظور نشان دادن حسن نیت خود به اسراییل حتی حاضر بود " سوار هواپیمای بمب افکن شود" (منظور نویسنده این است که یولیا تیموشنکو در طی دیدار خود در تل آویو موضع خود نسبت به ایران را به سریع ترین شکل ممکن تغییر داد).

 در ضمن، ناگفته نماند که در ماه قبلی ایران و سوریه در باره تاسیس خط لوله انتقال گاز برای عبور از عراق، سوریه، جنوب لبنان و مدیترانه به توافق رسیدند و قرارداد مربوطه را امضا کردند. طبق پیش بینی های اولیه از طریق این لوله گاز روزانه 110 میلیون متر مکعب گاز طبیعی به اروپا انتقال خواهد یافت.

اما در مورد اوکراین باید گفت که منابع رسانه ای تاکید دارند که حجم مبادلات تجاری اوکراین با جمهوری اسلامی ایران از حجم مبادلات تجاری سایر کشورهای شوروی سابق با این کشور سه یا چهار برابر  کمتر می باشد. به عنوان مثال همسایه ما بلاروس شروع به راه اندازی خط تولید کامیون های معروف خود  مارک "ماز" کرد.

 در اینجا باید تاکید ویژه ای داشت بر این نکته که به قول مقامات دولتی ایران هر گاه "طرف ثالث" تلاش می کند به مبادلات ایران ضرری برساند، ایران در سریع ترین شکل زمینه خودکفایی در آن بخش ها را فراهم می سازد.  به عنوان نمونه، ایران چند وقت پیش کسری 40 درصدی بنزین را با واردات برطرف می کرد اما در ماه فوریه جمهوری اسلامی ایران با تاسیس ظرفیت های جدید در این زمینه به خودکفایی رسید و حتی مقداری از تولیدات بنزین خود را به ارمنستان صادر می کند.

در تهران مدام از این شکایت می کنند که در طول شش سال اخیر هیچ کمیسیون  مشترک بین الدولتی ایران و اوکرائین تشکیل نشده و در این عدم همکاری بین دو کشور، طرف ثالث را مقصر می دانند و باید تصدیق کرد که چنین اظهاراتی دارای اساس درستی است.

 البته سخنگوی شورای عالی اوکراین ولادیمیر لیتوین چندی پیش اعلام کرد که حاضر است تمام تلاش های خود را به کار ببرد تا روابط ایران و اوکرائین به ویژه در زمینه فناوری و توسعه به سطح کاملا جدیدی ارتقا یابد.

 اینکه جمهوری اسلامی ایران در زمینه های مذکور از پتانسیل و پیشرفت بسیار محسوسی برخوردار می باشد را من با چشم خودم دیدم. در ایران  هر روز کنفرانس های علمی در زمینه هایی همچون بیو اتیک (اخلاق زیستی)، فناوری های نانو، مهندسی ژنتیک، رسانه های دیجیتال و فیزیک هسته ای و غیره برگزار می شود. رئیس جمهوری اسلامی ایران می گوید: "بعضی ها فکر می کنند که تحقیقات علمی با دین و مذهب هیچ سازگاری ندارند اما بر خلاف باور آنها معتقد هستم که فعالیت علمی یکی از بهترین نمونه های خدمت به خدا می باشد".

شایان ذکر است که مراکز علمی در ایران سلولهای بنیادی را پرورش می دهند و همچنین برای کشورهای مختلف آسیا و آفریقا  انواع متعدد واکسن را صادر می کنند. در ضمن همچنین باید گفت که در نیروگاه هسته ای در بوشهر نزدیک به 1500 نفر از کارکنان اوکرائینی و خانواده های آنها زندگی و کار می کنند.

نویسنده : ایگور اسلیسارنکو

روزنامه دن

24 اسفند 89