اولین هیات سردبیری رسانه های گروهی اوکراین و از جمله آلسکاندر بریژ سردبیر روزنامه "دونباس" به جمهوری اسلامی ایران سفر کردند.
تفاهم مطبوعات و دولت در ایران
در طی سفر هیات انجمن ملی روزنامه نگاران اوکراین به جمهوری اسلامی ایران، نشریه "ایران" نقش میزبانی را به عهده داشت و اولین دیدار رسمی ما با کاوه اشتهاری مدیر مسئول روزنامه ایران بود.
دیدار رسمی هیات ما با مسئولین روزنامه "ایران" در ساختمان اصلی روزنامه صورت گرفت. گفتنی است که دفتر روزنامه "ایران" در یک ساختمان چند طبقه قرار دارد. این روزنامه که به زبان فارسی 300 هزار تیراژ دارد، روزنامه های دیگری را نیز به زبان های عربی و انگلیسی نیز چاپ می نماید. علاوه بر آن، روزنامه مخصوص نابینایان، هفته نامه "ورزش ایران"و سایر هفته نامه های موضوعی و همچنین برخی کتاب ها در این نشریه به چاپ می رسند. روزنامه "ایران" همچنین دارای سایت اینترنتی خاص خود می باشد. تعداد کارمندان این نشریه 800 نفر است و 50 درصد کارکنان را روزنامه نگاران تشکیل می دهند.
آقای اشتهاردی رئیس روزنامه "ایران" در جریان گفتگو، اظهار داشت: " نشریه ما از لحاظ مالی خودکفا است و ما بسیاری از سفارش های دولت از جمله چاپ قوانین، مصوبه های رئیس جمهور و دولت را نیز بر عهده داریم. ما همچنین با چاپ نظرات و پیشنهادات خوانندگان در روزنامه، به نوبه خود به مسئولین دولتی در اتخاذ مناسب تصمیمات مهم کمک می کنیم."
مطبوعات در ایران از امتیازاتی همچون معافیت کامل از پرداخت مالیات برخوردار می باشند. علاوه بر این دولت از طریق اختصاص کمک مالی (سه ماهانه) از روزنامه های ایران حمایت می کند. میزان و حجم کمک مالی به نوبه خود به تیراژ و تناوب نشریه بستگی دارد و در کل 10 – 15 درصد بودجه رسانه گروهی را تشکیل می دهد. به عنوان مثال در سال گذشته و در راستای پشتیبانی از مطبوعات کشور، دولت ایران 100 میلیون دلار اختصاص داده است. قابل ذکر است که صنعت انتشارات در ایران دارای پیشرفت چشم گیری می باشد و در حال حاضر در ایران بیش از سه هزار روزنامه چاپ می شود و همچنین ده خبرگزاری مشغول فعالیت رسانه ای می باشند.
بازدید از دفتر روزنامه "ایران" نشان داد که تمام روزنامه نگاران در "نیوزروم ها" ی مناسب کار می کنند. علاوه بر این تمام کارمندان روزنامه دسترسی به اینترنت داشتند و در دو شیفت کار می کردند.
بر خلاف روزنامه "ایران"، خبرگزاری دولتی "ایرنا" شبانه روزی فعالیت می کند. در واقع "ایرنا" یکی از قدرتمندترین و با سابقه ترین خبرگزاری های جمهوری اسلامی ایران می باشد. خبرگزاری "ایرنا" دارای هفتاد نمایندگی در داخل و سی نمایندگی در خارج از کشور است. 700روزنامه نگار در خبرگزاری ایرنا فعالیت دارند . اخبار خبرگزاری به 6 زبان از جمله انگلیسی، فرانسوی و اسپانیایی تهیه و پخش می شود.
همچنین ناگفته نماند که بر اساس دستور وزارت کار و امور اجتماعی ایران حداقل دستمزد کارکران نباید کمتر از 300 دلار باشد و علاوه بر آن اضافه کار نیز پرداخت می وشد و با توجه به سوابق کاری حداقل 400 الی 500 دلار می باشد.
جمهوری اسلامی ایران در آسیای جنوبی غربی در محل اتصال خاور نزدیک و خاور میانه قرار دارد. در شمال ایران دریای خزر و در جنوب کشور، خلیج فارس و دریای عمان واقع شده است. ایران با 15 کشور مرزهای زمینی و دریایی مشترک دارد. مساحت کلی ایران 1648 هزار کیلومتر مربع (هفدهمین کشور دنیا از لحاظ وسعت) و جمعیت ایران 71 میلیون نفر می باشد. همچنین ایران دومین کشور از لحاظ ذخایر گاز طبیعی و سومین کشور از لطاظ ذخایر نفتی در دنیا محسوب می شود. این کشور همچنین از ذخایر قابل توجه ذغال سنگ، سنگ آهن، منگنز و روی برخوردار می باشد.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران برای هر شهروند کشور، بدون توجه به اعتقادات مذهبی و یا ملیت ایشان، حمایت اجتماعی من جمله حقوق بازنشستگی، کمک هزینه دوران بیکاری، مستمری برای معلولان و همچنین بیمه پزشکی را تضمین می کند. خدمات پزشکی و تحصیلات در ایران رایگان بوده و حقوق بازنشستگان در حدود 500 دلار می باشد.
صنایع در جمهوری اسلامی ایران
برای هیات ما بسیار جالب بود که بداند استانداردهای بالای اجتماعی در جمهوری اسلامی ایران بر اساس کدام منابع، امکانات و ظرفیت های کشور ممکن شده است. همکاران ایرانی ما این فرصت را فراهم نمودند که هیات انجمن ملی روزنامه نگاران اوکراین با امکانات مختلف ایران از نزدیک آشنا شود و مشخص گردد که این استانداردهای بالای زندگی صرفا به درآمد ناشی از منابع نفت و گاز منحصر نمی شوند. لذا هیات اوکراینی در حین سفر از بزرگترین کارخانه های ایران همچون کارخانه ذوب آهن در اصفهان، کارخانه خودروسازی "ایران خودرو" و کارخانه هواپیماسازی "هسا" بازدید داشت.
کارخانه ذوب آهن اصفهان یکی از بیست کارخانه های بزرگ دنیا است و در فاصله سی کیلومتری شهر اصفهان قرار دارد. جهت بازدید از کارخانه مذکور یک اتوبوس مخصوص در اختیار هیات ما گذاشتند، زیرا بازدید از چنین کارخانه عظیمی بدون وسیله نقلیه خاص بسیار دشوار می نمود.
اولین چیزی که در این کارخانه ما را مبهوت نمود بخش کوره ذوب آهن بود. به گفته کارشناس امر، این تنها کارخانه در خاور نزدیک می باشد که همزمان از شش کوره ذوب آهن فعال برخوردار می باشد. همچنین قابل ذکر است که روند ذوب آهن در این کارخانه با استفاده از جدیدترین فناوری ها (کوره ذوب برقی) صورت می گیرد. بازدید از کارگاه تولید ورقه فولاد با طول یک کیلومتر، در واقع از جمله لحظه های به یادماندنی سفر ما بود. در مقابل چشمان ما یک شمش فولاد داغ به ورقه باریک فولادی تبدیل می شد و به شکل حلقه از این کارگاه خارج می شد. سطح بالای مکانیزاسیون و اتوماسیون کارخانه اجازه می دهد سالانه چند میلیون تن فولاد با کیفیت بالا در این موسسه تولید شود. به همین دلیل تعداد کارمندان چنین کارخانه بزرگی، نسبتا اندک (1500 نفر) می باشد.
بر خلاف کارخانه ذوب آهن در اصفهان، در شرکت خودروسازی "ایران خودرو" کارکنان بیشتری مشغول کار هستند. ایران خوردو با گرفتن اجازه تولید خودرو در سال 1966 گام به گام ظرفیت های تولیدی و تحقیقاتی خود را توسعه داد و در حال حاضر "ایران خودرو" سالانه 750 هزار دستگاه خودرو تولید می کند. علاوه بر تولید خودروهای فرانسوی "پژو" و "رنو"، خودروهای آلمانی "مرسدس" و خودروهای ژاپنی "سوزوکی" شرکت "ایران خودرو" همچنین اتومبیل ملی "سمند" را نیز تولید می کند. در کارخانه ایران خودرو نیز سطح اتوماسیون و دستگاه های ربوتیک که می توانند از یک ورقه فولادی بدنه خود را درست کنند ، ما را شدیدا تحت تاثیر قرار داد.
در کارخانه هواپیما سازی ایران "هسا" امکان بازدید از هواپیماهای "آنتونوف140" برای هیات ما فراهم شد. در واقع این کارخانه ایرانی، نتیجه همکاری ها با کارخانه اوکراینی "آنتونوف" می باشد و تا به حال کارخانه "هسا" 12 فروند هواپیما را تولید نموده و از اکثر آنان در خطوط داخلی ایران استفاده می کنند. همچنین گفتنی است که در این کارخانه برای نمایندگان، مهندسین و طراحان اوکراینی که بر مونتاژ هوایپیما های "آنتونوف" نظارت دارند، ارزش بسیار زیادی قائل هستند. در کارخانه هسا یاد همکاران اوکراینی که بر اثر سانحه هوایی ماه دسامبر سال 2002 کشته شدند گرامی داشته شده و بدین منظور باغ دوستی ایران و اوکراین را در محوطه این کارخانه ایجاد نموده اند.
سال های مبارزه و پیروزی
خانم نسرین سلطان خواه معاون رئیس جمهور ایران در مسائل علمی و فناوری در طی دیدار خود با هیات روزنامه نگاران اوکراینی در باره زندگی در ایران بعد از انقلاب اسلامی و همچنین در باره توسعه سریع ایران در سال های اخیر صحبت کرد.
خانم سلطان خواه، تاریخ جمهوری اسلامی ایران را به چهار دوره مشخص تقسیم کرد: دوره اول : جنگ تحمیلی ده ساله ایران و عراق و پیروزی ایران در آن. دوره دوم: توسعه موسسات آموزشی و مراکز علمی. دوره سوم: سرمایه گذاری در صنایع و فناوری ها. دوره چهارم: تلاش پرثمر و استفاده از ظرفیت های کشور برای توسعه سریع.
در طی سال های اخیر در ایران تعداد موسسات تحصیلات عالی و مراکز علمی ده برابر شده و در حال حاضر در ایران 5 هزار کارخانه وجود دارد که صرفا اختصاص به فناوری های جدید دارد و ایران قصد دارد ظرف 15 سال آینده، تعداد چنین کارخانه هایی را به 50 هزار افزایش دهد.
سطح سواد در ایران بیش از 87 درصد می باشد و زنان و مردان ایرانی در امر استخدام و تحصیلات از حقوق برابر برخوردار هستند. گر چه در اسلام برای زنان نقش خانه داری مورد تاکید قرار گرفته اما در ایران زنان می توانند همزمان خانواده را با کار یا تحصیلات توام کنند و امکاناتی همچون پرداخت مرخصی زایمان و امکان کار نیمه وقت در ازای حقوق کامل در طول دو سال بعد از زایمان در اختیار زنان گذاشته شده است. همچنین باید در نظر گرفت که ایران کشور چند ملیتی و قومیتی می باشد و در آن آذری ها، اعراب، کردها، بلوچ و غیره زندگی می کنند و همه آنان از حقوق برابر برخوردار می باشند.
برنامه هسته ای ایران همچنین مورد علاقه روزنامه نگاران اوکراینی است. بنا بر اتهامات وارده به ایران از جانب غرب و از جمله ایالات متحده آمریکا، ایران در صدد دستیابی به سلاح هسته ای است. اما به گفته آقای علی اکبر صالحی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، برنامه هسته ای ایران در چارچوب توافقات با آژانس بین المللی انرژی هسته ای تدوین شده و کارشناسان این آژانس تا به حال بارها از تاسیسات هسته ای ایران بازدید نموده و بیش از 20 بار تاکید کرده اند که هیچ گونه نقص مقرراتی را مشاهده نکرده اند. لذا جمع بندی نظر کارشناسان حاکی از آن است که انرژی هسته ای در ایران صرفا برای اهداف صلح آمیز از جمله برای تولید برق، صنعت و مصارف پزشکی می باشد.
شایان ذکر است که هیات روزنامه نگاران اوکراینی اولین نمایندگان رسانه های گروهی اوکراینی بودند که اجازه ورود به ساختمان راکتور هسته ای در تهران را به دست آوردند. بعد از پوشیدن لباس سفید ما را مستقیما به قلب ساختمان یعنی بخش راکتوری که زیر آب بود و نور آبی از آن ساطع می شد هدایت کردند. علاوه بر فعالیت علمی در این مرکز هسته ای در تهران، همچنین ید-131 برای معالجه بعضی از بیماری ها در این مجتمع تولید می شود. در آزمایشگاه های این مرکز به هیات اوکراینی ابزارآلات مربوطه به فعالیت های صنعتی و هسته ای را نشان دادند.
قدم مهمان روی تخم چشم میزبان
در میان ایرانیان یک ضرب المثلی وجود دارد که معنی آن مراقبت و پذیرایی از میهمان به نحو احسن می باشد و باید گفت که ایرانیان از این رسم قدیم مهمان نوازی همواره و در همه جا پیروی می کنند. میزبانان ما تلاش داشتند نه تنها ظرفیت و امکانات کشور خود را نشان دهند، بلکه ما را با تاریخ، فرهنگ و آداب و رسوم مردم ایران نیز آشنا نمایند.
هیات ما در طی این سفر با معماری منحصر به فرد ایرانی آشنا شد و همچنین از مراکز قدیمی و باستانی، مساجد قدیمی و حتی قصر شاه بازدید کرد. هیات روزنامه نگاران اوکراینی در اصفهان از میدان امام(ره)، پل قدیمی خاجو و قصرهای شاهان که برخی الان به بازار تبدیل شده، بازدید کرد. در ضمن حلوا و باقلوا و همچنین ادویه جات ایرانی بسیار خوشبو و خوشمزه هستند.
همچنین روزنامه نگاران اوکراینی موفق شدند از خانه و آرامگاه اولین رهبر دینی ملت ایران آیت الله خمینی(ره) بازدید کنند. در تهران گذرمان به بزرگترین بازار خاور نزدیک یعنی بازار تهران افتاد که از شلوغی و سر و صدای آن سر آدم گیج می رود. همچنین ما غذاهای مختلف ایرانی از جمله کباب، شیشلیک، انواع مختلف پلو و چایی خوشبوی ایرانی را امتحان کردیم. نکته قابل توجه این است که ما در طول یک هفته هیچ مشروب الکلی نخوردیم، زیرا مصرف و فروش و توزیع مشروبات الکلی در ایران ممنوع می باشد.
موقع برگشت به اوکراین، ما همکاران اوکراینی به یاد حرف های علی اکبر صالحی وزیر خارجه ایران افتادیم که می گفت:" ایران "کلید طلایی" منطقه است". براستی با آشنا شدن با کشوری همچون ایران، می توانیم شناخت کاملی از این منطقه داشته باشیم.
امضا کردن توافقنامه توسط روزنامه "ایران" با روزنامه "دونباس" امید ما به همکاری های آینده را تقویت نمود. چنین توافقنامه ای نه تنها نشانه علاقه مندی طرفین به همکاری متقابل می باشد، بلکه همچنین چشم اندازهای جدیدی برای دیدار های آینده از ایران یا اوکراین را باز می کند.
آلکساندر بریژ.
سردبیر روزنامه دونباس
